W lesie wypoczywamy, uczymy się, zdrowiejemy, podziwiamy piękno przyrody. Upatrujemy w nim producenta tlenu, magazyn wody, filtr powietrza, zieloną aptekę, źródło energii. W lesie znajdziemy także materiał niezbędny do życia człowieka – drewno. Zrównoważone leśnictwo daje człowiekowi zabezpieczenie wielu jego podstawowych potrzeb. Projekt „Poznaj gospodarza. Zrozum las” pozwala wejść do lasu, przez jeden dzień pracować jak leśnik, lepiej zrozumieć złożone procesy ciągle badane przez naukę leśną.

„Poznaj gospodarza. Zrozum las”

Od 2017 roku Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krakowie wraz z Centrum Informacyjnym Lasów Państwowych organizują i realizują projekt edukacyjno
-promocyjny pn.: „Poznaj Gospodarza. Zrozum Las”, którego celem jest edukacja, upowszechnianie i promocja zrównoważonego zarządzania lasami. Chodzi również o to, aby pokazać jak wygląda codzienna praca leśnika i prowadzenie gospodarki leśnej oraz zwrócić uwagę, że praca leśnika nie uznaje przypadkowości – jest oparta o wnioski z wieloletniej obserwacji, jest planowana, realizowana na podstawie konkretnych decyzji zarządczych i związana z wielką odpowiedzialnością.

W poprzednich edycjach uczestnicy projektu, wśród których są samorządowcy, nauczyciele, przedstawiciele instytucji i lokalnych społeczności, uczyli się lasu i pracowali w nim m.in. w Nadleśnictwach Brzesko i Niepołomice. Służyły temu zajęcia terenowe i warsztaty, które obrazowały trzy najważniejsze funkcje lasów: przyrodnicze, społeczne i gospodarcze.

Szkółka leśna i sadzenie lasu

14 października 2025 r., uczestnicy projektu „Poznaj gospodarza. Zrozum las”  zainteresowani specyfiką pracy leśnika oraz zasadami zrównoważonego gospodarowania lasami, przyjechali do Nadleśnictwa Krzeszowice, na teren szkółki leśnej w Brodłach. Wśród zainteresowanych byli przedstawiciele różnych środowisk m.in.: pracownicy samorządowi, przedstawiciele lotniska Kraków-Balice, członkowie klubu sportowego Cracovia, reprezentanci instytucji rządowych zajmujących się rolnictwem i ochroną środowiska, a także działacze społeczni, przedstawiciele organizacji pozarządowych, przewodnicy turystyczni.

Podczas warsztatów poznali podstawowe zadania produkcji szkółkarskiej na potrzeby leśne, posadzili drzewa, poznali techniki pielęgnacji lasu realizując m.in. czyszczenia, wspólnie budowali dom z drewna i poznawali zalety naturalnych surowców.

Podczas zwiedzania szkółki leśnej w Brodłach zapoznali się z procesem produkcji sadzonek, sposobami pielęgnacji oraz przygotowania materiału sadzeniowego.

Kolejnym etapem było sadzenie drzew. Podczas tych zajęć praktycznych uczestnicy samodzielnie sadzili młode drzewka i poznawali techniki odnawiania lasu.

Pielęgnacja lasu i wyznaczanie trzebieży

Leśnicy z Nadleśnictwa Krzeszowice zaprezentowali procesy związane z pielęgnacją drzewostanu, tłumacząc, na czym polega trzebież, dlaczego jest niezbędna oraz jaki ma wpływ na zdrowie i stabilność lasu. Każdy uczestnik miał możliwość samodzielnego wykonania prostych zadań związanych z wyznaczaniem drzew do pielęgnacji.

Pozyskanie drewna

Kolejnym etapem było zaprezentowanie sprzętu i maszyn leśnych. Uczestnicy mogli zobaczyć nowoczesne maszyny wykorzystywane w gospodarce leśnej, w tym sprzęt do zrywki i obróbki drewna, a także dowiedzieć się, jak technologia wspiera pracę leśników i zwiększa bezpieczeństwo pracy w terenie.

Celem warsztatów było pokazanie, że las to nie tylko drzewa, ale cały złożony organizm, którym człowiek może mądrze zarządzać i łączyć autentyczną troskę o ochronę przyrody i działania mające na celu sprostanie wyzwaniom klimatycznym z potrzebami ludzi, rozwojem gospodarki na szczeblu lokalnym, krajowym i międzynarodowym.

Budowanie domu

Ta część warsztatów miała pokazać siłę współpracy między ludźmi. Zadaniem był wspólne budowanie domu z drewna. Pod okiem leśników powstała symboliczna drewniana konstrukcja domu, która miała przypominać o roli drewna jako naturalnego, odnawialnego surowca oraz o sile dobrej współpracy, chęci poznawania drugiego człowieka, dzielenia się wiedzą i doświadczeniem z różnych dziedzin.

Budowaniu dobrych relacji i dialogu służyła wymiana doświadczeń pomiędzy leśnikami, a przedstawicielami różnych środowisk. Uznano, że współodpowiedzialność za środowisko wymaga dialogu i zrozumienia.

Wiedza, doświadczenie, praca

Zajęcia praktyczne zakończył spacer przyrodniczy. Podczas rozmów i prezentacji charakterystycznych fragmentów lasu, uczestnicy poznali działania leśników podejmowane w ramach adaptacji lasów do zmian klimatu oraz działania na rzecz ochrony bioróżnorodności. Ta część „rozumienia lasu”  miała zobrazować jak szeroki wachlarz zadań muszą realizować leśnicy, aby stan naszych lasów był dobry.

– Celem naszego projektu od początku było pokazanie, że las to nie tylko drzewa, ale cały, złożony organizm, którym człowiek może mądrze zarządzać – powiedział dr inż. Piotr Kempf, Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krakowie.

– Dzięki takim spotkaniom społeczeństwo ma szansę poznać, jak wiele pracy i wiedzy wymaga utrzymanie lasów w dobrej kondycji – dodał.

Budowanie zaufania

Społeczeństwo ceni polskie lasy, ma świadomość ich znaczenia dla życia przyszłych pokoleń i ma wiele oczekiwań w stosunku do leśnych gospodarzy. Od leśników zatrudnianych przez przedsiębiorstwo Lasy Państwowe (mające ponad 100-letnie doświadczenie organizacyjne, zasoby kadrowe wykształcone w sztuce leśnej, zaplecze naukowe głównych ośrodków edukacji leśnej oraz wsparcie licznych organizacji pozarządowych), społeczeństwo oczekuje skoncentrowania się na prawidłowym gospodarowaniu w lasach i przejrzystości wszelkich działań.  

– Pomysł na cykl „Poznaj Gospodarza. Zrozum Las” zrodził się z potrzeby rozmowy, dialogu i budowania zaufania między leśnikami a społeczeństwem – podkreślił  Michał Goś, Zastępca Dyrektora ds. Gospodarki Leśnej RDLP w Krakowie. – Cieszy nas, że z roku na rok przybywa osób, które chcą poznać i zrozumieć, jak wygląda odpowiedzialna gospodarka leśna – dodał.

– Dla nas, leśników z Nadleśnictwa Krzeszowice, to ogromna satysfakcja gościć uczestników VII edycji projektu na terenie naszej szkółki w Brodłach – mówi Kordian Habel, Inżynier Nadzoru w Nadleśnictwie Krzeszowice i organizator tegorocznych warsztatów. – Możliwość wspólnego udziału w pielęgnacji lasu, wyznaczaniu trzebieży i poznawaniu narzędzi naszej pracy to najlepszy sposób, by zrozumieć, na czym naprawdę polega zawód leśnika.

– Ten projekt to doskonały przykład otwartości Lasów Państwowych na dialog i edukację społeczną – mówi  Kacper Bierowiec, rzecznik prasowy RDLP w Krakowie. – Zależy nam, aby każdy mógł zobaczyć, jak odpowiedzialnie prowadzimy gospodarkę leśną, dbając o ochronę przyrody, kondycję lasów i ich otwartość dla ludzi. Jednocześnie mamy świadomość naszej roli w zapewnieniu ciągłej dostępności surowca drzewnego na rynku, aby drewno jako odnawialny materiał mogło służyć gospodarce i społeczeństwu w sposób zrównoważony.